Dorchem yetkili satış noktası · Tuzla / İstanbul
Yeni — Temizleyemediğiniz yüzeyin fotoğrafını gönderin, aynı gün çözüm önerisi alın. Sahadan sor
Teknik Rehber

Kaynak izi ve ısıl renklenme neden oluşur?

Paslanmaz bir tankı veya korkuluğu kaynaklayan herkes aynı manzarayı tanır: dikişin çevresinde mavi, mor, kahverengi hatta siyaha kayan bir leke halkası. Parça hâlâ paslanmaz çelik, ama o halka pas gibi davranır ve estetiği bozar. Sebebi ısı, kimyasal olarak da krom-oksit tabakasının bozulmasıdır.

Bilim: pasivasyon tabakası neden bozulur

Paslanmaz çeliğin korozyona dirençli olmasının sebebi, içerdiği kromun havadaki oksijenle tepkiye girip yüzeyde çok ince, sıkı ve kendini onaran bir krom oksit filmi oluşturmasıdır. Bu “pasif tabaka” normalde gözle görülmez ve metalin altını korur.

Kaynak sırasında dikişin çevresi, metalurjide “ısıl etkilenme bölgesi” denen kademeli bir ısınma yaşar: dikişe en yakın nokta en sıcaktır, uzaklaştıkça sıcaklık düşer. Bu ısı, krom oksit filmini kalınlaştırır ve kalınlaşan tabaka ışığı farklı dalga boylarında kırmaya başlar — tıpkı ince bir yağ filminin su üstünde renk göstermesi gibi, oksit tabakasının kalınlığı rengi belirler. Dikişe en yakın, en sıcak kalan bölge koyu renklere (mor, siyah) kayar; uzaklaştıkça sarıya, sonra renksize döner.

Asıl mesele görüntü değil kimyadır: bu kalınlaşmış oksit tabakasının altında krom, yüzeyden çekilip tüketilmiştir. Yani renklenmiş bölgede çelik, artık kendini koruyan krom oranından yoksun kalmıştır ve çevresindeki sağlıklı metale göre korozyona daha açıktır.

Sahada ne anlama gelir

Isıl renklenme bırakılırsa iki sorun büyür. Birincisi estetik: gıda, içecek, ilaç ve mimari uygulamalarda müşteri kabulü renklenmiş dikişi reddeder. İkincisi, daha pahalısı: krom tüketilmiş bölge, tuz ve nem gördüğü ortamda ilk korozyonun başladığı noktaya dönüşür. Gıda tesislerinde, deniz suyuna yakın yapılarda ya da kimyasal proses hatlarında bu, hijyen ve dayanıklılık riski demektir.

Tel fırça veya zımpara ile “temizlemek” yaygın bir hatadır: aşındırma yüzeyi mekanik olarak çizer, pasif tabakanın düzgün yeniden oluşmasını engeller ve çizik hatları yeni korozyon başlangıç noktaları yaratır.

Ne yapmalı

Doğru yöntem kimyasal söküm: asidik bir pasivasyon ürünü, kalınlaşmış oksit tabakasını ve altındaki krom-tükenmiş katmanı çözer, yüzeyin sağlıklı kromla yeniden pasifleşmesine izin verir. İşin şekline göre ürün formu değişir: dikey ve tekil dikişlerde jel formu akmadan bekler, DOR-INOXSHINE Jel bu iş için tasarlanmıştır; seri parça banyo işleminde sıvı form daha pratiktir.

Tüm yöntem, kaynak izi temizleme rehberinde detaylandırılmıştır. Söküm sonrası bol suyla durulama atlanmaz; asit kalıntısı kendi başına yeni bir leke ve korozyon sebebidir. Kaynak öncesi tedbir de mümkündür: gaz koruması (argon) doğru debide tutulursa renklenme en baştan azalır; bu, sökümden daha ucuz bir önlemdir. Pasın genel kimyası için Pas nedir, nasıl oluşur? sayfasına bakabilirsiniz.

Sık sorulanlar

Her renk aynı derecede zararlı mı?
Hayır. Açık sarı, oksit tabakasının henüz ince olduğunu gösterir; koyu mor ve siyah, krom tüketiminin daha derin olduğu anlamına gelir ve öncelikli müdahale ister.

Renklenmeyi parlatma ile gizlemek yeterli mi?
Hayır; parlatma görüntüyü düzeltir ama krom tükenmiş bölgeyi kimyasal olarak onarmaz. Altındaki metal hâlâ zayıf kalır.

Argon gazı debisi renklenmeyi tamamen önler mi?
Büyük ölçüde azaltır ama sıfırlamaz; parça geometrisi, ağız açısı ve kaynakçının hızı da etkilidir. Kritik uygulamalarda kimyasal söküm yine gerekir.

Hangi üründe karar veremiyorum, ne yapmalıyım?
İşin fotoğrafını ve parça pozisyonunu Sahadan Sor‘a iletin; jel, sıvı ya da sprey formundan hangisinin uygun olduğunu aynı gün söyleyelim.